7. Sınıf Yapay Zekâ Uygulamaları

Hayatımızda Yapay Zekâ1–5. haftalar

1. 1

   Yapay Zekâ Nedir? Zeki mi, Değil mi?

   Zekâ nedir? Bir bilgisayara ne zaman "yapay zekâ" deriz? Bu hafta yapay zekâyı ve akıllı sistemi tanımlayacak, bir sistemin yapay zekâ olup olmadığını sorularla sorgulayacak; laboratuvarda bir çizim oyununda bilgisayarın tahminlerini izleyeceğiz.

   Sınıf Laboratuvar Doğru / Yanlış

2. 2

   İnsan mı, Makine mi? Sorgulama Oyunu

   Bir sohbette karşındakinin insan mı bilgisayar mı olduğunu anlayabilir misin? Bu hafta tahtadaki cevaplara bakıp "insan mı, makine mi?" diye karar verecek ve hangi ipucunun bizi yanılttığını konuşacak; laboratuvarda soru sorarak tahmin eden bir oyunun cevaplarını kontrol edeceğiz.

   Sınıf Laboratuvar Eşleştirme · Doğru / Yanlış

3. 3

   Hayatımızdaki Yapay Zekâ Uygulamaları: Tanı ve Sınıflandır

   Sıradaki şarkıyı kim seçti, yabancı tabelayı kim çevirdi? Bu hafta günlük hayattaki yapay zekâ uygulamalarını tanıyacak, kullanım alanına ve alt boyutuna (görüntü, ses, metin, veri) göre sınıflandıracak; laboratuvarda görsel tanıma ve görsel çeviri araçlarını uygulama kartıyla inceleyeceğiz.

   Sınıf Laboratuvar Eşleştirme · Çark Çevir

4. 4

   Nasıl Çalışır? Sensör, Veri, Model, Çıktı

   Bir bilgisayara elmayı nasıl öğretiriz? Bu hafta bir yapay zekâ uygulamasının parçalarını (sensör, veri, model, çıktı) birbirine bağlayacak, model eğitme adımlarını sıraya dizecek; laboratuvarda kendi fotoğraflarımızla küçük bir görüntü modeli eğitip test edeceğiz.

   Sınıf Laboratuvar Sıralama · Doğru / Yanlış

5. 5

   Yapay Zekâ Her Zaman Doğru mu? Adalet ve Etik

   Bir yapay zekâ hâkim ya da doktor olsa adil ve vicdanlı davranabilir mi? Bu hafta yapay zekânın yapamadıklarını (merhamet, empati, vicdan) ve yanılabildiklerini (yanlış, yanlı, adaletsiz sonuç) konuşacak; etkinlik dersinde sürücüsüz bir araç için etik kural yazmayı deneyeceğiz.

   Sınıf Etkinlik Doğru / Yanlış · Çark Çevir

Okul Temelli Planlama6. hafta

1. 6

   Kodlama Haftası: Adım Adım Tarif

   Bu hafta kodlama haftası: bilgisayar gibi düşüneceğiz. Sınıfta öğretmen 'robot' olacak ve yalnız söylediğimizi aynen yapacak; tarif eksik ya da sırası yanlışsa sandviç olmayacak. Etkinlik dersinde ikili olarak kâğıt labirentte arkadaşımızı yalnız kartlarla hedefe götüreceğiz. Bilgisayara verilen tarif adım adım, kesin ve doğru sırada olmalıdır.

   Sınıf Etkinlik Sıralama · Doğru / Yanlış

Hayatımızda Yapay Zekâ7. hafta

1. 7

   Kişisel Veri, Mahremiyet ve Güvenli Kullanım

   Bir uygulamaya yüklediğin fotoğraf, sesin ya da konumun nereye gider, kim görebilir? Bu hafta kişisel veriyi, mahremiyeti ve güvenliği tanıyacak, hangi bilgiyi hiçbir yapay zekâ aracına vermeyeceğimize karar vereceğiz; etkinlik dersinde gruplarla gerçek uygulamaları etik ve mahremiyet açısından değerlendirip sınıfın güvenli kullanım sözleşmesini yazacağız.

   Sınıf Etkinlik Eşleştirme · Doğru / Yanlış

Yapay Zekâ Geliştirme Ortamları8–18. haftalar

1. 8

   Her Yapay Zekâ Aracı Her İşe Uygun mu?

   Bir fotoğraftaki bitkinin adını öğrenmek için hangi araç? Çizdiğin resmi tanıması için hangisi? Bu hafta yapay zekâ araçlarına amaç, uygunluk ve verimlilik gözüyle bakacak; laboratuvarda aynı görevi iki farklı araçla deneyip "en güçlü araç değil, amaca en uygun araç" fikrini kendimiz göreceğiz.

   Sınıf Laboratuvar Eşleştirme · Doğru / Yanlış

2. 9

   Yapay Zekâ Aracını Bilinçli Kullanmak

   Bu hafta bir görevi baştan sona bir yapay zekâ aracıyla yapacağız: görevi ve amacı yazacak, aracı gerekçesiyle seçecek, kullanacak ve çıktıyı "işe yaradı mı, hata var mı, başka araç daha uygun olur muydu?" sorularıyla değerlendireceğiz. Siteyi açıp denemek yok; her adım kartta.

   Sınıf Laboratuvar Çark Çevir · Doğru / Yanlış

3. 10

   Bir Yapay Zekâ Uygulaması Nasıl Kurulur?

   Hazır araçları kullandık; peki kendi yapay zekâ uygulamamızı nerede yaparız? Bu hafta blok tabanlı yapay zekâ uygulama-geliştirme ortamını tanıyacak, sahne, karakter, blok paleti, olay, girdi, model ve çıktı parçalarını görecek, ortamları ölçütlere göre karşılaştırıp sınıfımız için uygun olanı seçecek; laboratuvarda editörü açıp çalışma alanını kendimize göre düzenleyeceğiz.

   Sınıf Laboratuvar Eşleştirme · Doğru / Yanlış

4. 11

   İlk Blok Akışımız: Girdi, İşlem, Çıktı

   Bu hafta blok ortamında ilk akışımızı kuracağız: girdi → işlem → çıktı. Sınıfta akışın bileşenlerini sıraya dizecek; laboratuvarda 'sor ve bekle' ile girdi alan, kuralla karar veren ve 'söyle' ile çıktı üreten küçük bir uygulama yapacak, sonra bir bileşeni kendimiz değiştirip yeniden test edeceğiz. Bu akış henüz bir yapay zekâ modeli değil: kararı bizim yazdığımız kural verir; model bileşeni ilerideki haftalarda eklenecek.

   Sınıf Laboratuvar Sıralama · Doğru / Yanlış

5. 12

   Bilgisayara Komut Veriyoruz

   Bu hafta bilgisayara komut vermeyi oyunla öğreneceğiz: 'robot öğretmen' yalnız kesin komutları uygular, tahtada karakteri hedefe götüren blokları sıraya dizeceğiz; laboratuvarda karakteri hareket bloklarıyla hedefe götürecek, adım sayısını ve dönüşü kendimiz değiştireceğiz. Bu program kendi kendine tahmin etmez; verdiğimiz komutları verdiğimiz sırayla uygular.

   Sınıf Laboratuvar Sıralama · Doğru / Yanlış

6. 13

   Karakter Seni Tanıyor: Soru, Cevap ve Hafıza

   Bu hafta karakter bize soru soracak, cevabımızı alacak ve cevaba göre konuşacak. Sınıfta 'insan bilgisayar' oyunuyla soru-cevap akışını canlandıracak, tahtada parçaları görevleriyle eşleştireceğiz; laboratuvarda üç soru soran bir tanışma botu yapacak, botun ilk cevabı unuttuğunu görüp ona bir hafıza kutusu ekleyeceğiz. Bot yalnız yazdığımızı tekrar eder; öğrenmez.

   Sınıf Laboratuvar Eşleştirme · Sıralama

7. 14

   Bilgisayara Karar Verdir

   Bu hafta bilgisayara karar verdireceğiz. Sınıfta 'kapıdaki görevli' oyunuyla kurala göre hızlı karar verecek ve kuralı bloğa çevireceğiz; laboratuvarda yaşa göre 'geç' ya da 'bekle' diyen bir kapı botu yapacak, sınırdaki yaşları test edecek ve kuralı kendimiz değiştireceğiz. Kuralı biz yazdık, bilgisayar öğrenmedi: bu bot henüz yapay zekâ değil.

   Sınıf Laboratuvar Çark Çevir · Doğru / Yanlış

8. 15

   Hata Avcıları: Test Et, Hatayı Bul, Düzelt

   Bu hafta hata avcısı olacağız: öğretmen programları bilerek bozdu. Sınıfta takımlar belirtiden hatayı bulacak ve bozuk programı düzeltecek; laboratuvarda kapı botumuzu üç senaryoda bilerek bozup test edecek, ne olduğunu gözleyip düzelteceğiz. Program beklediğimiz gibi çalışmıyorsa önce blokları ve sıralarını kontrol ederiz; sorunlu yeri bulup düzeltmeye test etme ve hata ayıklama denir.

   Sınıf Laboratuvar Eşleştirme · Sıralama

9. 16

   Örneklerden Cevap Veren Bot: Model Bileşeni

   Bu hafta botumuzun işlem bölümüne kural yerine örnekler koyacağız. Sınıfta 'öğretmen sözlüğü' oyununda yalnız örneklerine bakarak cevap veren bir botu deneyecek ve ona yeni örnekler öğreteceğiz; laboratuvarda kelimeleri örnek listesinde arayıp etiketini söyleyen, bilmediğini sorup öğrenen bir sözlük botu yapacağız. Kuralı biz yazmadık; cevabı örnekler verdi: örneklerden cevap üreten bu parçaya model bileşeni denir.

   Sınıf Laboratuvar Eşleştirme · Doğru / Yanlış

10. 17

    Botu Sınava Sok: Test Seti ve Doğruluk

    Bu hafta sözlük botumuzu sınava sokacağız. Sınıfta on kelimelik sınavla botun kaç doğru yaptığını sayacak ve yanlış örnek verilen botun neden yanıldığını bulacağız; laboratuvarda botumuza sayaç ekleyip on kelimeyle test edecek, listeye bilerek yanlış örnek koyup sonucu gözleyecek ve düzelteceğiz. On testte kaç doğru yaptığına doğruluk denir; yanlış ya da az örnek doğruluğu düşürür.

    Sınıf Laboratuvar Sıralama · Doğru / Yanlış

11. 18

    Bileşenleri Birleştir: Kendi Botunu Tasarla

    Bu hafta temanın bütün parçalarını tek botta birleştireceğiz. Sınıfta 'hangi bot?' çarkında göreve göre kural mı, örnek mi seçecek ve bir tasarım kartı dolduracağız; laboratuvarda kendi botumuzu kuracak, test tablosuyla değerlendirecek ve komşumuzun botunu deneyeceğiz. Bir bot girdi alır, kural ya da örneklerle işler, çıktı verir ve test edilir; hangi parçanın seçileceğine görev karar verir.

    Sınıf Laboratuvar Çark Çevir · Eşleştirme

Yapay Zekâ Uygulamaları19. hafta

1. 19

   Modelin Yakıtı: Örnek Topla, Doğrula, Kaydet

   Bu hafta yeni temaya başlıyoruz: iyi bir bot iyi örnek ister. Sınıfta gerçek bir problem seçeceğiz (atığı doğru kutuya atan bot) ve örnekleri hangi araçla toplayacağımıza karar vereceğiz; laboratuvarda takım hâlinde örnek toplayacak, tekrar ve yanlış etiket var mı diye doğrulayacak ve iki sütunlu tabloya kaydedeceğiz. Bir modelin girdileri toplanır, doğrulanır ve kaydedilir; güvenilir kaynaktan gelmeyen örnek bota giremez.

   Sınıf Laboratuvar Çark Çevir · Doğru / Yanlış