7. Sınıf · Yapay Zekâ
7. Sınıf Yapay Zekâ
1. Dönem 1. Yazılı Çalışma Kağıdı
1. Yazılı Çalışma Kağıdı
Sınav öncesinde 1. temanın konularını tekrar etmek için hazırlanmış çalışma kağıdı. Önce kısa hatırlatmaları okuyun, sonra bölümleri sırayla çözün; cevap anahtarı sayfanın sonunda.
18 madde · yaklaşık 30 dakika · Eşleştirme, Doğru / Yanlış, Kısa cevap, Uygulama
Bu çalışma kağıdında neler var?
1–7. haftalar konularının kısa hatırlatmaları ve 4 bölümde 18 madde:
- AEşleştirme2 madde
- BDoğru / Yanlış8 madde
- CKısa cevap5 madde
- DGörsel yorumlama3 madde
Kapsam
Aşağıdaki tablo bu kaynağın konu dağılımını gösterir. Konu başlıkları ve kazanım kodları dersin içeriğinden alınmıştır.
| Konu | Kazanım | Hafta | Madde |
|---|---|---|---|
| Yapay Zekâ Nedir? Zeki mi, Değil mi? | YZU1.1.1 | 1. hafta | 3 |
| İnsan mı, Makine mi? Sorgulama Oyunu | YZU1.1.1 | 2. hafta | 3 |
| Hayatımızdaki Yapay Zekâ Uygulamaları: Tanı ve Sınıflandır | YZU1.1.2, YZU1.1.1 | 3. hafta | 3 |
| Nasıl Çalışır? Sensör, Veri, Model, Çıktı | YZU1.1.2 | 4. hafta | 3 |
| Yapay Zekâ Her Zaman Doğru mu? Adalet ve Etik | YZU1.1.3 | 5. hafta | 3 |
| Kişisel Veri, Mahremiyet ve Güvenli Kullanım | YZU1.1.3 | 7. hafta | 3 |
| Toplam | 18 | ||
Konular 1. temanın (Hayatımızda Yapay Zekâ) haftalarıdır. 6. hafta okul temelli kodlama haftasıdır; 8. haftada başlayan 2. tema bu kağıtta yer almaz.
Konu Hatırlatma
Başlamadan önce her konunun özünü hatırlayın; ayrıntı için ders sayfasına gidin.
-
1
Yapay Zekâ Nedir? Zeki mi, Değil mi?
Doğal zekâ, insanın ve hayvanların öğrenme ve karar verme yeteneğidir. Yapay zekâ bu yetenekleri bilgisayarda taklit eder ve çoğu zaman örneklerden öğrenir; sabit kurallarla çalışan hesap makinesi yapay zekâ değildir.
-
2
İnsan mı, Makine mi? Sorgulama Oyunu
Alan Turing 1950'de yalnızca yazışarak insanı makineden ayırt etmeyi sordu. İnsana benzeyen bir cevap, anlamayı kanıtlamaz; yapay zekâ verilen bilgilerdeki örüntülerden yanıt üretir, sonucu biz kontrol ederiz.
-
3
Hayatımızdaki Yapay Zekâ Uygulamaları: Tanı ve Sınıflandır
Yapay zekâ sağlık, tarım, ulaşım, eğlence, çeviri ve eğitim gibi birçok alanda kullanılır. Uygulamalar aldıkları girdiye göre görüntü, ses, metin ve veri alt boyutlarına ayrılır.
-
4
Nasıl Çalışır? Sensör, Veri, Model, Çıktı
Sensör çevreden veri toplar, model verideki örüntüleri öğrenir ve yeni bir girdi için çıktı (tahmin) üretir. Model ancak gördüğü örnekler kadar bilir; az, tek tip ya da yanlış etiketli veri yanlış tahmine yol açar.
-
5
Yapay Zekâ Her Zaman Doğru mu? Adalet ve Etik
Yapay zekânın empati, merhamet, vicdan gibi duyguları yoktur; yanlı veri adaletsiz sonuç üretebilir. Etik ilkeler adalet, doğruluk, saygı ve sorumluluktur; önemli kararlarda son söz insandadır.
-
7
Kişisel Veri, Mahremiyet ve Güvenli Kullanım
Kişisel veri seni tanıtan her bilgidir (ad, fotoğraf, ses, konum, okul). Yapay zekâ aracına şifre, adres ve telefon verilmez; gerekmeyen izinler kapatılır, başkasının fotoğrafı izinsiz kullanılmaz.
Çalışma Etkinlikleri
Bölümleri sırayla çözün; her bölüm bir tekrar biçimi. Bitirince cevaplarınızı sayfanın sonundaki cevap anahtarıyla kontrol edin.
Eşleştirme
Soldaki maddeleri sağdaki açıklamalarla eşleştirin; harfi kutucuğa yazın.
-
1 Eşleştirme
Uygulamaları, aldıkları girdiye göre girdikleri alt boyutla eşleştirin.
- 1Söylenen sözleri dinleyip cevap veren sesli asistan
- 2MR görüntüsünde hastalık izi arayan uygulama
- 3İletinin yazısına bakıp onu "istenmeyen" klasörüne taşıyan e-posta uygulaması
- 4Dinleme verisine bakıp sıradaki şarkıyı öneren müzik uygulaması
- AMetin
- BGörüntü
- CVeri
- DSes
-
2 Eşleştirme
Kavramları açıklamalarıyla eşleştirin.
- 1Sensör
- 2Veri
- 3Model
- 4Çıktı
- 5Nesnelerin interneti
- AAkıllı cihazların ölçtüğü veriyi internet üzerinden birbirine aktarması
- BÖlçerek ya da gözlemleyerek elde edilen sayı, görüntü, ses gibi ham bilgi
- CKamera, mikrofon gibi çevreden ölçüm alan parça
- DUygulamanın ürettiği sonuç (tahmin, karar, bildirim)
- EVerideki örüntüleri öğrenip yeni bir girdi için tahmin üreten bölüm
Doğru / Yanlış
İfade doğruysa "Doğru", yanlışsa "Yanlış" kutusunu işaretleyin.
-
3 Doğru / Yanlış
Önceden yazılmış sabit kurallarla çalışan hesap makinesi bir yapay zekâ uygulamasıdır.
DoğruYanlış
-
4 Doğru / Yanlış
Bir sohbet programının insana benzeyen cevaplar vermesi, söylediklerini anladığını gösterir.
DoğruYanlış
-
5 Doğru / Yanlış
Yapay zekâ, verilen bilgilerdeki örüntülerden (tekrar eden kalıplardan) yanıt üretir.
DoğruYanlış
-
6 Doğru / Yanlış
Yapay zekâ yalnızca robotlarda bulunur.
DoğruYanlış
-
7 Doğru / Yanlış
Bir yapay zekâ modeli ancak gördüğü örnekler kadar bilir.
DoğruYanlış
-
8 Doğru / Yanlış
Duyguları olmadığı için yapay zekânın verdiği her karar adildir.
DoğruYanlış
-
9 Doğru / Yanlış
Önemli kararlarda yapay zekâ yardımcı olur; son kararı insan verir.
DoğruYanlış
-
10 Doğru / Yanlış
Şifre hiçbir uygulamaya ve hiç kimseye verilmez.
DoğruYanlış
Kısa cevap
Soruları bir iki sözcükle ya da kısa bir cümleyle cevaplayın.
-
11 Kısa cevap
İnsanın öğrenme ve karar verme gibi yeteneklerinin bilgisayarlar ve makineler tarafından taklit edilmesine ne ad verilir?
-
12 Kısa cevap
Bir lamba, oda kararınca kendiliğinden yanıyor, aydınlanınca sönüyor. Çevresinden veri alıp davranışını değiştiren bu tür sistemlere ne ad verilir?
-
13 Kısa cevap
"Yapay zekâ her şeyi bilir." görüşü neden hatalıdır? Kısaca yazınız.
-
14 Kısa cevap
Etik ne demektir? Kısaca yazınız.
-
15 Kısa cevap
Aşağıdakilerden kişisel veri olanları yazınız: adın · bugünkü hava durumu · ev adresin · bir şarkının adı · telefon numaran
Görsel yorumlama
Görselleri inceleyin; cevaplarınızı görseldeki bilgilere dayanarak yazın.
-
16 Uygulama
Görseldeki uygulama kartında "Ne alır?" kutusu doldurulmuştur. Hava tahmini uygulaması için diğer dört kutuya gelecek bilgileri yazınız.
-
17 Uygulama
Görseldeki akış şeması, bahçeyi kendisi sulayan akıllı bir sistemi gösteriyor. "Sensör" kutusu doldurulmuştur. "Veri", "Model" ve "Çıktı" kutularına gelecek bilgileri yazınız.
-
18 Uygulama
Görselde bir harita uygulamasının istediği izinler var; hepsi açık. a) Bu uygulamanın işini yapması için hangi izin gereklidir? Neden? b) Hangi izinleri kapatırsınız? Nedenini yazınız.
Cevap AnahtarıÖnce soruları çözün, sonra cevaplarınızı kontrol edin.
- 11-D, 2-B, 3-A, 4-C
- 21-C, 2-B, 3-E, 4-D, 5-A
- 3YanlışHesap makinesi her seferinde aynı kuralı izler, örneklerden öğrenmez.
- 4YanlışProgram örüntülerden insana benzeyen cevap üretir; benzemek anlamayı kanıtlamaz.
- 5Doğru
- 6YanlışTelefonda, hastanede, tarlada, yolda birçok uygulamada çalışır.
- 7Doğru
- 8YanlışYanlı ya da eksik veriyle öğrenen yapay zekâ adaletsiz karar verebilir.
- 9Doğru
- 10Doğru
- 11Yapay zekâ.
- 12Akıllı sistem.
- 13Yapay zekâ yalnızca öğrendiği verilerdeki örüntülerden yanıt üretir; görmediği konuda bilgisi yoktur ve yanılabilir.
- 14Doğru ile yanlışı ayıran ilkelerdir (adalet, doğruluk, saygı, sorumluluk).
- 15Adın, ev adresin ve telefon numaran. (Hava durumu ve şarkının adı seni tanıtmaz; kişisel veri değildir.)
- 16Ne yapar: geçmiş ölçümlerdeki örüntüleri öğrenir, yarınki hava durumunu bunlarla karşılaştırarak tahmin eder. Ne üretir: hava tahmini (sıcaklık, yağış olasılığı). Alan: ulaşım, tarım ya da günlük yaşam (gerekçeli her alan kabul). Alt boyut: veri.
- 17Veri: toprağın nem ölçümleri (ne kadar ıslak / kuru olduğu). Model: nem ölçümlerine bakarak toprağın suya ihtiyacı olup olmadığına karar veren bölüm (daha önceki ölçümlerden öğrenmiş). Çıktı: sulamayı açma ya da kapatma kararı.
- 18a) Konum: harita yolu gösterebilmek için nerede olduğunu bilmelidir. b) Kamera, mikrofon ve rehber: harita için gerekli değil; açık kalırsa yüzüm, sesim ve arkadaşlarımın numaraları gibi kişisel veriler gereksiz yere uygulamaya gidebilir. (Sesli yol tarifi için mikrofonu gerekçesiyle açık bırakan cevap da kabul edilir.)
Yazılıya hazırlanırken bunlara da bakın
- Yazılı Hazırlık 7. Sınıf Yapay Zekâ 1. Dönem 1. Yazılı Deneme Sınavı 7. sınıf Yapay Zekâ Uygulamaları 1. dönem 1. yazılısı için 12 sorudan oluşan 100 puanlık deneme sınavı, puanlama notlu cevap anahtarı ve konu kapsamı. Sorular 1. temanın (1–5 ve 7. haftalar) kazanımlarına dayanır.
- Yazılı Hazırlık 7. Sınıf Yapay Zekâ 1. Dönem 1. Yazılı Hazırlık 7. sınıf Yapay Zekâ Uygulamaları 1. dönem 1. yazılısına hazırlık için konulara dengeli dağıtılmış 18 açıklamalı çalışma sorusu, konu kapsamı ve cevap anahtarı. Sorular 1. temanın (1–5 ve 7. haftalar) kazanımlarına dayanır.
- Ders 7. Sınıf Yapay Zekâ Uygulamaları
Bu konuları DersiAnlat’ta çalışın.
Ders anlatımları, örnekler ve etkinliklerle konuları pekiştirin.
7. Sınıf Derslerine Git